Canllawiau

Hawlio ad-daliad treth os ydych wedi rhoi’r gorau i weithio ac wedi cyrchu’ch holl bensiwn yn hyblyg (P50Z)

Sut i hawlio ad-daliad yn ystod y flwyddyn dreth bresennol os ydych wedi rhoi’r gorau i weithio, wedi cyrchu’ch holl gronfa bensiwn yn hyblyg, a’i gwacáu, ac mae gennych P45 o’ch darparwr pensiwn.

• Gan: Cyllid a Thollau EF
• Cyhoeddwyd: 29 Medi 2023
• Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Mawrth 2026 — Gweld pob diweddariad

Gallwch hawlio’n ôl y dreth sydd arnom i chi ar daliad pensiwn hyblyg (yn agor tudalen Saesneg) diweddar, os ydych wedi gwacáu’ch cronfa bensiwn a bod y canlynol yn berthnasol:

• rydych wedi rhoi’r gorau i weithio ac nid ydych yn disgwyl dychwelyd i’r gwaith

• rydych wedi cyrchu’ch holl bensiwn yn hyblyg, ac mae gennych P45 gan eich darparwr pensiwn

Gallwch hefyd hawlio os yw’r canlynol yn wir:

• rydych wedi ymddeol yn barhaol ac nid ydych yn cael pensiwn gan eich cyflogwr blaenorol

• rydych wedi dychwelyd i addysg amser llawn ac nid ydych yn cael unrhyw incwm

Cyn i chi ddechrau

Arhoswch 4 wythnos ar ôl i’r dyddiad y gwnaethoch roi’r gorau i weithio, neu’r dyddiad pan ddaeth eich pensiwn i ben, cyn anfon y ffurflen hon.

Os nad ydych yn breswylydd yn y DU at ddibenion treth, nid oes angen i chi lenwi’r ffurflen hon. Gallwch wirio sut i wneud hawliad o dan gytundeb trethiant dwbl (yn agor tudalen Saesneg).

Adegau pan na ddylech ddefnyddio’r ffurflen hon

Peidiwch â llenwi’r ffurflen hon os yw’r canlynol yn wir:

• rydych yn ddi-waith, ac yn disgwyl dechrau swydd newydd cyn pen 4 wythnos — rhowch ran 2 a rhan 3 o’ch P45 i’ch cyflogwr newydd, a bydd yn ad-dalu unrhyw swm sy’n ddyledus i chi drwy’ch cyflog

• nid yw’r taliad pensiwn hyblyg wedi gwacáu’ch cronfa bensiwn - defnyddiwch ffurflen P55 (yn agor tudalen Saesneg)

• rydych wedi cael cyfandaliad salwch difrifol, neu wedi cyrchu’ch holl bensiwn yn hyblyg ac mae gennych incwm arall — defnyddiwch ffurflen P53Z

• rydych wedi cael cyfandaliad unigol o bensiwn — defnyddiwch ffurflen P53 ar gyfer cymudiad pitw neu gronfeydd bychain

Peidiwch â llenwi’r ffurflen hon os ydych hefyd yn hawlio un o’r buddiannau trethadwy a restrir isod:

• Lwfans Ceisio Gwaith

• Budd-dal Analluogrwydd (IB) trethadwy. Sylwer – fel arfer, mae Budd-dal Analluogrwydd yn drethadwy os caiff ei dalu am fwy na 28 wythnos

• Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar sail cyfraniadau

• Lwfans Gofalwr

Arhoswch tan y flwyddyn dreth nesaf ar ôl (5 Ebrill) neu pan ddaw eich hawliad i ben. Os yw hynny’n gynt, bydd y Ganolfan Byd Gwaith yn anfon ad-daliad atoch.

Os ydych yn llenwi Ffurflen Dreth Hunanasesiad

Os ydych yn llenwi Ffurflen Dreth:

• peidiwch â chynnwys unrhyw incwm Hunanasesiad sydd wedi’i amcangyfrif yn eich hawliad, oni bai eich bod am i ni ei gynnwys wrth gyfrifo’ch ad-daliad

• bydd dal angen i chi dalu unrhyw daliadau mantoli sy’n ddyledus, a thaliadau ar gyfrif pan ddaw’r amser i’w talu — gallwch ofyn i ni ddefnyddio’ch ad-daliad i ostwng eich taliadau ar gyfrif

• dylech gynnwys unrhyw ad-daliad yr ydych wedi’i gael ar eich Ffurflen Dreth Hunanasesiad nesaf

• mae’n rhaid i chi roi gwybod i ni pan nad oes angen i chi lenwi Ffurflen Dreth Hunanasesiad mwyach

Os oes gennych incwm Talu Wrth Ennill (TWE) ac incwm Hunanasesiad, ni fyddwn yn cynnwys incwm Hunanasesiad wrth gyfrifo’ch ad-daliad, oni bai eich bod yn gofyn i ni wneud hynny.

Hawlio ar-lein

Y ffordd gyflymaf o wneud hawliad yw ar-lein. Bydd angen i chi fewngofnodi er mwyn defnyddio’r gwasanaeth hwn. Os nad oes gennych fanylion mewngofnodi eisoes, bydd modd i chi eu creu.

Llenwch y ffurflen hon ar-lein os na allwch fewngofnodi

I ddefnyddio’r ffurflen hon, bydd angen i chi:

1. Casglwch eich holl wybodaeth at ei gilydd cyn i chi ddechrau. Byddwch yn llenwi’r ffurflen hon ar-lein ac ni allwch gadw’ch cynnydd.

2. Dechrau eich hawliad ar-lein.

3. Argraffu’r ffurflen.

4. Llofnodi’r datganiad.

5. Anfon y ffurflen drwy’r post i CThEF (mae’r cyfeiriad ar ddiwedd y ffurflen).

Os nad ydych am ddechrau eich hawliad ar-lein

Ffurflen P50Z

PDF, 285 KB, 5 o dudalennau

Efallai na fydd y ffeil hon yn addas ar gyfer defnyddwyr technoleg gynorthwyol.

Gwneud cais am fformat hygyrch.

Os ydych chi'n defnyddio technoleg gynorthwyol (er enghraifft, rhaglen darllen sgrin) a bod angen fersiwn o'r ddogfen hon arnoch mewn fformat mwy hygyrch, e-bostiwch different.format@hmrc.gov.uk. Rhowch wybod i ni pa fformat sydd ei angen arnoch. Bydd yn ein helpu ni os byddwch chi'n dweud pa dechnoleg gynorthwyol rydych chi'n ei defnyddio.

1. Argraffu’r ffurflen.

2. Llenwi’r ffurflen.

3. Anfon y ffurflen drwy’r post at CThEF (mae’r cyfeiriad ar ddiwedd y ffurflen).

Yr hyn sy’n digwydd nesaf

Unwaith i ni gael eich hawliad wedi’i gwblhau, byddwn yn cadarnhau os yw ad-daliad yn ddyledus i chi. Os bydd angen rhagor o wybodaeth arnom, byddwn yn cysylltu â chi.

Gall gymryd 14 diwrnod i gael ymateb. Peidiwch â chysylltu â ni yn ystod y cyfnod hwnnw i weld cynnydd eich hawliad.

Gallwch wirio pryd i ddisgwyl ateb gan CThEF.

Os nad oes gennych gyfrif banc neu gymdeithas adeiladu, rhowch enw a chyfeiriad rhywun sydd ag un, er mwyn i ni allu anfon y taliad ato.

Byddwn yn anfon archeb talu atoch chi neu’ch enwebai.

Ni ellir gwneud ad-daliadau drwy gyfrwng Bacs (System Glirio Awtomataidd y Bancwyr).

Yr wybodaeth sydd ei hangen arnoch er mwyn hawlio

Bydd angen y canlynol arnoch:

• eich rhif Yswiriant Gwladol

• eich Cyfeirnod TWE y Cyflogwr – os yw hwnnw gennych

• rhan 2 a rhan 3 o’ch P45 – os nad oes gennych hyn, bydd yn rhaid i chi esbonio pam (er enghraifft, efallai eich bod wedi ymddeol neu’n un o weision y Goron yn y DU a gyflogir dramor)

Bydd yn rhaid i chi gadarnhau’r canlynol hefyd:

• swm y taliad pensiwn hyblyg, a swm y dreth a ddidynnir oddi arno

• manylion unrhyw incwm rydych wedi’i gael ers i chi roi’r gorau i weithio, ac unrhyw dreth a dalwyd

• manylion unrhyw fudd-daliadau trethadwy rydych wedi’u cael ers dechrau’r flwyddyn dreth

• swm y cyflog a gawsoch a’r dreth a dalwyd (os oes gennych ran 2 a rhan 3 o’ch P45)

• eich manylion talu, neu fanylion talu eich enwebai, os oes ad-daliad yn ddyledus i chi

Cyhoeddwyd ar 29 Medi 2023

Diweddarwyd ddiwethaf ar 12 Mawrth 2026 + show all updates

1. 12 Mawrth 2026

   The section 'Before you start' has been updated to show the 4 taxable benefits when you should not use this form.

2. 1 Mai 2025

   A link has been added to find out when you can expect to receive a reply from HMRC to a query or request you've made.

3. 23 Awst 2024

   Clarified that you cannot save your progress when completing the online form.

4. 11 Gorffennaf 2024

   The form P50Z has been replaced with a version to cover tax year 2024 to 2025.

5. 10 Hydref 2023

   The planned downtime for our interactive guidance that started at 2pm on Friday 6 October 2023 will now end at 3pm on Friday 13 October 2023. We apologise for any inconvenience this may cause.

6. 6 Hydref 2023

   Due to planned downtime, our interactive guidance will be unavailable from 2pm on Friday 6 October 2023 to 10am on Tuesday 10 October 2023.

7. 29 Medi 2023

   Added translation

8. 29 Medi 2023

   Added translation